ആണവമുനയിലെ ആഗോള ഭീമന്മാരാൽ വിസ്മൃതിയിലാകുന്ന സമാധാന കർമ്മപദ്ധതി

അഷ്റഫ് കാളത്തോട്

ഭീതിയുടെ നിഴലിലല്ലാതെ മാനവരാശിക്ക് ഒരു പുലരിയും ഇന്ന് സാധ്യമല്ലാതായിരിക്കുന്നു. യുക്രെയ്ൻ മണ്ണിൽ റഷ്യൻ പീരങ്കികൾ ഗർജ്ജിക്കുമ്പോഴും, പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഇസ്രായേലും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള പോര് ആഗോള സംഘർഷമായി പടരുമ്പോഴും ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ആയുധപ്പുരകളിലെ ആണവ ബട്ടണുകളിലേക്കാണ്. 

ശീതയുദ്ധകാലത്തെക്കാൾ ഭയാനകമായ ഒരു 'അണുയുദ്ധ ഭീഷണി' (Nuclear Overhang) നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, നാല് പതിറ്റാണ്ട് മുമ്പ് ഇന്ത്യ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ വെച്ച സമാധാനത്തിന്റെ നീലച്ചിത്രം—രാജീവ് ഗാന്ധി കർമ്മപദ്ധതി—എന്തുകൊണ്ട് ചർച്ചയാകുന്നില്ല എന്നത് ഗൗരവതരമായ ചോദ്യമാണ്.

ഇന്ന് ലോകം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി അന്താരാഷ്ട്ര സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളുടെ തകർച്ചയാണ്. ഒരു വശത്ത് ഇറാന്റെ ആണവ ശേഷിയെക്കുറിച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസിക്ക് (IAEA) പോലും ഉറപ്പില്ലാത്ത അവസ്ഥ. മറുവശത്ത്, ഉത്തരവാദിത്തമില്ലാത്ത പ്രസ്താവനകളിലൂടെ സംഘർഷം കൊഴുപ്പിക്കുന്ന വൻശക്തി നേതാക്കൾ. ഈ 'സിദ്ധാന്തപരമായ അവ്യക്തത' (Doctrinal Ambiguity), 'എസ്‌കലേഷൻ ഡൈനാമിക്സ്' (Escalation Dynamics) എന്ന അപകടകരമായ അവസ്ഥയിലേക്കാണ് കാര്യങ്ങളെ എത്തിക്കുന്നത്. അതായത്, ഒരു ചെറിയ തെറ്റായ കണക്കുകൂട്ടൽ പോലും ആഗോള വിനാശത്തിന് കാരണമായേക്കാം.

നവ സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ സജീവമായിരുന്ന യുദ്ധവിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ ഇന്ന് നിശ്ശബ്ദമാണ്. യുദ്ധം കേവലം അതിർത്തിയിലെ വെടിയൊച്ചകളല്ല, മറിച്ച് ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലകളെയും സാമ്പത്തിക അടിത്തറയെയും തകർക്കുന്ന മഹാമാരിയാണെന്ന് നാം തിരിച്ചറിയണം. സൈനിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ചെലവിടുന്ന കോടാനുകോടി ഡോളർ സാധാരണക്കാരന്റെ പട്ടിണി മാറ്റാനും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം നേരിടാനുമാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടതെന്ന പ്രാഥമിക പാഠം ഭരണാധികാരികൾ വിസ്മരിക്കുന്നു.

1988 ജൂൺ 9-ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മൂന്നാം പ്രത്യേക സമ്മേളനത്തിൽ അന്നത്തെ ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി രാജീവ് ഗാന്ധി അവതരിപ്പിച്ച 'ആണവ നിരായുധീകരണ കർമ്മപദ്ധതി' (Rajiv Gandhi Action Plan) ലോകം കണ്ടിട്ടുള്ളതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും യുക്തിസഹമായ നിർദ്ദേശമായിരുന്നു. വെറുമൊരു സ്വപ്നമായിരുന്നില്ല അത്, മറിച്ച് കൃത്യമായ സമയപരിധിയുള്ള (Time-bound) മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളിലായുള്ള ഒരു കർമ്മരേഖയായിരുന്നു: ഒന്നാം ഘട്ടം, നിലവിലുള്ള ആണവായുധ ശേഖരം 50 ശതമാനമായി കുറയ്ക്കുക. രണ്ടാം ഘട്ടം 'ആദ്യം ഉപയോഗിക്കില്ല' (No First Use - NFU) എന്ന നയം എല്ലാ ആണവശക്തികളും നിയമപരമായി അംഗീകരിക്കുക. മൂന്നാം ഘട്ടം, 2010-ഓടെ പൂർണ്ണവും വിവേചനരഹിതവുമായ പരിശോധനകളിലൂടെ ആണവായുധങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത ഒരു ലോകം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കുക.

ഈ പദ്ധതിയുടെ കാതൽ 'ആണവ നിർവ്യാപന ഉടമ്പടി' (NPT) പോലുള്ള വിവേചനപരമായ നിയമങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള ധീരമായ നിലപാടായിരുന്നു. വൻശക്തികൾക്ക് ആയുധം കൈവശം വെക്കാമെന്നും മറ്റുള്ളവർക്ക് പാടില്ലെന്നും പറയുന്ന 'ആണവ 

നെഹ്‌റുവും കൃഷ്ണമേനോനും ചേർന്ന് രൂപം നൽകിയ ചേരിചേരാ നയത്തിന്റെ (NAM) പാരമ്പര്യം ഇന്ത്യക്കുണ്ട്. ലോകം രണ്ട് ചേരികളിലായി നിന്ന് പരസ്പരം വിരൽചൂണ്ടുമ്പോൾ, മൂന്നാമതൊരു ബദൽ—സമാധാനത്തിന്റേതായ ഒരു ലോകക്രമം—ഉയർത്തിക്കൊണ്ടുവരാൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് കഴിയണം. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയും ചേരിചേരാ പ്രസ്ഥാനങ്ങളും നോക്കുകുത്തികളാകുന്ന ഇക്കാലത്ത്, 'വിശ്വഗുരു' എന്ന പദവി അർത്ഥവത്താകണമെങ്കിൽ ഇത്തരം ധീരമായ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ അനിവാര്യമാണ്.

ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ ഇന്ത്യയും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള അസ്വാരസ്യങ്ങൾക്കിടയിലും ആണവ ഭീഷണി നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് പരിഹരിക്കാൻ 'ആണവായുധമില്ലാത്ത ദക്ഷിണേഷ്യ' എന്ന സങ്കല്പത്തിന് കരുത്തുപകരണം. അതോടൊപ്പം, ഫിസൈൽ മെറ്റീരിയൽ കട്ട്-ഓഫ് ട്രീറ്റി (FMCT) പോലുള്ള ഉടമ്പടികൾക്ക് ആഗോള പിന്തുണ നേടിയെടുക്കാൻ ഇന്ത്യ മുൻകൈ എടുക്കണം.

ആണവയുദ്ധത്തിൽ ആത്യന്തിക വിജയികളില്ല, പരാജയപ്പെട്ടവരും മരിച്ചവരും മാത്രമേ അവശേഷിക്കൂ. സ്റ്റോക്ക്‌ഹോം ഇന്റർനാഷണൽ പീസ് റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ (SIPRI) പുതിയ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ലോകരാജ്യങ്ങൾ ആണവായുധങ്ങൾക്കായി ചിലവഴിക്കുന്ന തുക സർവ്വകാല റെക്കോർഡിലാണ്. ഈ ഉന്മാദം അവസാനിക്കണം.

രാജീവ് ഗാന്ധിയുടെ സമാധാന പദ്ധതിയെ പുതിയ കാലത്തിനനുസരിച്ചുള്ള മാറ്റങ്ങളോടെ (Rajiv Gandhi Action Plan 2.0) ആഗോള വേദിയിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ ഇന്ത്യ സന്നദ്ധമാകണം. യുദ്ധമല്ലാത്ത മറ്റൊരു ലോകം സാധ്യമാണെന്ന് വിളിച്ചുപറയാൻ ഇന്ത്യയ്ക്ക് മാത്രമേ ഇന്ന് ആർജ്ജവമുള്ളൂ. മാനവരാശിയുടെ നിലനിൽപ്പിനായി നാം ആ പഴയ കർമ്മപദ്ധതിയുടെ പൊടിതട്ടിയെടുക്കേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു.