റഷ്യൻ പ്രയറികളിലെ മഞ്ഞും ലാറ്റിനമേരിക്കൻ തെരുവുകളിലെ മാജിക്കൽ റിയലിസവും

മലയാളിയുടെ വായനാലോകം എന്നും കടൽ കടന്നു വന്ന കാറ്റിനാൽ സമ്പന്നമാണ്. റഷ്യൻ പ്രയറികളിലെ മഞ്ഞും ലാറ്റിനമേരിക്കൻ തെരുവുകളിലെ മാജിക്കൽ റിയലിസവും അറബ് മരുഭൂമികളിലെ ആത്മസംഘർഷങ്ങളും മലയാളി സ്വന്തം വീട്ടുമുറ്റത്തെന്നോണം അനുഭവിച്ചു തീർക്കുന്നത് പരിഭാഷകർ തീർത്ത സാംസ്കാരിക പാലങ്ങളിലൂടെയാണ്. എന്നാൽ, ഇത്രയേറെ പരിഭാഷാ കൃതികളെ നെഞ്ചേറ്റുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിൽ ഇപ്പോഴും പരിഭാഷയെ 'രണ്ടാം തരം പണി'യായും പരിഭാഷകനെ വെറുമൊരു 'ലിപിമാറ്റക്കാരനായും' കാണുന്ന പ്രവണത നിലനിൽക്കുന്നു എന്നത് ഖേദകരമാണ്. കഴിഞ്ഞ ദിവസം തൃശ്ശൂരിൽ നടന്ന ഗ്രീൻ ബുക്സ് പുസ്തകോത്സവത്തിലെ പരിഭാഷാ സെഷൻ, ഈയൊരു സങ്കുചിത ചിന്താഗതിക്കെതിരെയുള്ള ശക്തമായ പ്രതിരോധമായിമാറി എന്ന് മോഡറേറ്റർ ആയിരുന്ന കരുണാകരൻ (Karun Elempulavil) .

ഒരു എഴുത്തുകാരൻ തന്റെ പരിചിതമായ 'ഓറ'യ്ക്കുള്ളിൽ (Aura) ഇരുന്നുകൊണ്ട് ലോകത്തെ കാണുമ്പോൾ, പരിഭാഷകൻ ആ വൃത്തത്തെ തകർത്ത് അപരിചിതമായ ലോകങ്ങളിലേക്ക് വായനക്കാരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. പരിഭാഷ കേവലം വാക്കുകളുടെ കൈമാറ്റമല്ല, മറിച്ച് ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ മറ്റൊരു ഭാഷയുടെ മണ്ണിലേക്ക് പറിച്ചുനടലാണ്. ഡോ. എൻ. ഷംനാദിനെയും അംജദ് അമീനെയും പോലുള്ള പുതിയ തലമുറയിലെ പരിഭാഷകർ അറബിക് പോലുള്ള മൂലഭാഷകളിൽ നിന്നും നേരിട്ട് വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ, അവിടെ സംഭവിക്കുന്നത് കേവലം 'കഥപറച്ചിൽ' അല്ല. മറിച്ച്, മറ്റൊരു ജനതയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തെയും സാംസ്കാരിക സൂക്ഷ്മതകളെയും മലയാളത്തിന്റെ വ്യാകരണത്തിലേക്ക് ഇണക്കിച്ചേർക്കുന്ന സർഗ്ഗാത്മക വിപ്ലവമാണ്.

നമ്മുടെ സാഹിത്യ മെഷിനറി ഇപ്പോഴും പരിഭാഷകനോട് പുലർത്തുന്ന വിമുഖത ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടേണ്ടതാണ്. സച്ചിദാനന്ദനെപ്പോലെയുള്ള സമുന്നതരായ വ്യക്തിത്വങ്ങൾ നേതൃസ്ഥാനത്തിരുന്നിട്ടും, വിവർത്തന കൃതികൾക്ക് അർഹമായ ഗുണനിലവാരത്തോടുകൂടിയ അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നില്ല എന്നത് വസ്തുതയാണ്. പരിഭാഷകൻ ഒരു 'Co-author' അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കൃതിയുടെ മലയാളത്തിലെ 'ജന്മദാതാവ്' ആണെന്ന തിരിച്ചറിവ് നമ്മുടെ അക്കാദമികൾക്കും പുരസ്കാര സമിതികൾക്കും ഉണ്ടാകേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

വായനക്കാരന്റെ മാറ്റവും പരിഭാഷകന്റെ വെല്ലുവിളിയും
ഇന്നത്തെ വായനക്കാരൻ മലയാളം മാത്രം അറിയുന്നവരല്ല. ഒരേ സമയം ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലും ലോകസാഹിത്യം വായിക്കുന്ന ഒരു തലമുറയ്ക്ക് മുന്നിൽ പരിഭാഷകന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഇരട്ടിയാണ്. ഇവിടെ 'അൺട്രാൻസ്‌ലേറ്റബിലിറ്റി' (Untranslatability) എന്ന വെല്ലുവിളി വരുന്നു. മരുഭൂമിയിലെ ഒരു പ്രത്യേക കാറ്റിനോ, വേഷത്തിനോ, ഭക്ഷണത്തിനോ മലയാളത്തിൽ സമാനമായ പദങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ല. അവിടെ വാക്കുകളെക്കാൾ ആ 'അനുഭവത്തെ' വിവർത്തനം ചെയ്യുക എന്നതാണ് പരിഭാഷകന്റെ ക്രാഫ്റ്റ്. ഈ ക്രാഫ്റ്റ് അറിയാത്തവർ പരിഭാഷയെ വെറുമൊരു 'രണ്ടാം തരം ജോലി' എന്ന് വിളിക്കുമ്പോൾ, അവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്വന്തം വായനയിലെ വംശീയതയാണ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.

പരിഭാഷകർ 'ലോകം ബാധിച്ച' മനുഷ്യരാണ്. അവർ നമ്മുടെ എഴുത്തുകാരെ അവരുടെ സുരക്ഷിത വലയങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാനും ലോകനിലവാരത്തിലുള്ള പുതിയ പ്രവണതകളെ സ്വാംശീകരിക്കാനും പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ബഷീറും വിജയനും മുകുന്ദനുമെല്ലാം വിദേശ സാഹിത്യത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തെ തനതായ രീതിയിൽ മലയാളീകരിച്ചവരാണല്ലോ.

തൃശ്ശൂരിലെ ആ മൂന്ന് മണിക്കൂർ നീണ്ട സംവാദം നൽകുന്ന സൂചന വ്യക്തമാണ്: പരിഭാഷകൻ അദൃശ്യനായിരിക്കേണ്ടവനല്ല. പുസ്തകത്തിന്റെ ചട്ടയിൽ എഴുത്തുകാരന്റെ പേരിനൊപ്പം തുല്യ വലിപ്പത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തേണ്ട ഒന്നാണ് പരിഭാഷകന്റെ അധ്വാനവും. വിവർത്തനം ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനമാണ്; അത് അതിരുകൾ മായ്ച്ചുകളയുകയും വായനയെ ഒരു ആഗോളാനുഭവമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. "പരിഭാഷ രണ്ടാം തരം പണിയാണ്" എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവർക്ക് മികച്ച കൃതികളിലൂടെ മറുപടി നൽകാൻ പുതിയ തലമുറയിലെ പരിഭാഷകർക്ക് കഴിയട്ടെ. മലയാളം ഇന്ന് കേവലം ഒരു പ്രാദേശിക ഭാഷയല്ല, മറിച്ച് ലോകസാഹിത്യത്തിന്റെ സ്പന്ദനങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങുന്ന സജീവമായ ഒരു സാഹിത്യ ഇടമാണ്.

സർഗ്ഗാത്മകതയുടെ രാഷ്ട്രീയവും 'ഓറ'യും
ഒരു എഴുത്തുകാരൻ തന്റെ പരിചിതമായ 'ഓറ'യ്ക്കുള്ളിൽ (Aura) ഇരുന്നുകൊണ്ട് ലോകത്തെ കാണുമ്പോൾ, പരിഭാഷകൻ ആ വൃത്തത്തെ തകർത്ത് അപരിചിതമായ ലോകങ്ങളിലേക്ക് വായനക്കാരെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്നു. പരിഭാഷ കേവലം വാക്കുകളുടെ കൈമാറ്റമല്ല, മറിച്ച് ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെ ആത്മാവിനെ മറ്റൊരു ഭാഷയുടെ മണ്ണിലേക്ക് പറിച്ചുനടലാണ്. ഡോ. എൻ. ഷംനാദിനെയും അംജദ് അമീനെയും പോലുള്ള പുതിയ തലമുറയിലെ പരിഭാഷകർ അറബിക് പോലുള്ള മൂലഭാഷകളിൽ നിന്നും നേരിട്ട് വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ, അവിടെ സംഭവിക്കുന്നത് കേവലം 'കഥപറച്ചിൽ' അല്ല; മറിച്ച് മറ്റൊരു ജനതയുടെ രാഷ്ട്രീയത്തെയും സാംസ്കാരിക സൂക്ഷ്മതകളെയും മലയാളത്തിന്റെ വ്യാകരണത്തിലേക്ക് ഇണക്കിച്ചേർക്കുന്ന സർഗ്ഗാത്മക വിപ്ലവമാണ്.

നമ്മുടെ സാഹിത്യ മെഷിനറി ഇപ്പോഴും പരിഭാഷകനോട് പുലർത്തുന്ന വിമുഖത ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടേണ്ടതാണ്. സച്ചിദാനന്ദനെപ്പോലെയുള്ള സമുന്നതരായ വ്യക്തിത്വങ്ങൾ നേതൃസ്ഥാനത്തിരുന്നിട്ടും, വിവർത്തന കൃതികൾക്ക് അർഹമായ ഗുണനിലവാരത്തോടുകൂടിയ അംഗീകാരം ലഭിക്കുന്നില്ല എന്നത് വസ്തുതയാണ്. പരിഭാഷകൻ ഒരു 'Co-author' അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കൃതിയുടെ മലയാളത്തിലെ 'ജന്മദാതാവ്' ആണെന്ന തിരിച്ചറിവ് നമ്മുടെ അക്കാദമികൾക്കും പുരസ്കാര സമിതികൾക്കും ഉണ്ടാകേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.

വായനക്കാരന്റെ മാറ്റവും പരിഭാഷകന്റെ വെല്ലുവിളിയും
ഇന്നത്തെ വായനക്കാരൻ മലയാളം മാത്രം അറിയുന്നവരല്ല. ഒരേ സമയം ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലും ലോകസാഹിത്യം വായിക്കുന്ന ഒരു തലമുറയ്ക്ക് മുന്നിൽ പരിഭാഷകന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഇരട്ടിയാണ്. ഇവിടെ 'അൺട്രാൻസ്‌ലേറ്റബിലിറ്റി' (Untranslatability) എന്ന വെല്ലുവിളി വരുന്നു. മരുഭൂമിയിലെ ഒരു പ്രത്യേക കാറ്റിനോ, വേഷത്തിനോ, ഭക്ഷണത്തിനോ മലയാളത്തിൽ സമാനമായ പദങ്ങൾ ഉണ്ടാകില്ല. അവിടെ വാക്കുകളെക്കാൾ ആ 'അനുഭവത്തെ' വിവർത്തനം ചെയ്യുക എന്നതാണ് പരിഭാഷകന്റെ ക്രാഫ്റ്റ്. ഈ ക്രാഫ്റ്റ് അറിയാത്തവർ പരിഭാഷയെ വെറുമൊരു 'രണ്ടാം തരം ജോലി' എന്ന് വിളിക്കുമ്പോൾ, അവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്വന്തം വായനയിലെ സങ്കുചിതത്വമാണ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.

പരിഭാഷകന്റെ അവകാശം ഒരു സാംസ്കാരിക നീതിയാണ്, ആ ചർച്ചയുടെ ഉപസംഹാരമെന്നോണം ഉയർന്നുവന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം പരിഭാഷകർക്ക് ലഭിക്കേണ്ട 'സാംസ്കാരിക നീതി'യാണ്. പരിഭാഷകൻ അദൃശ്യനായിരിക്കേണ്ടവനല്ല. ഒരു മൗലിക കൃതിക്ക് ലഭിക്കുന്ന അതേ ബൗദ്ധിക പരിഗണനയും ആദരവും വിവർത്തന കൃതിക്കും ലഭിക്കുക എന്നതാണ് ആ നീതി. പുസ്തകത്തിന്റെ ചട്ടയിൽ എഴുത്തുകാരന്റെ പേരിനൊപ്പം തുല്യ വലിപ്പത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തേണ്ട ഒന്നാണ് പരിഭാഷകന്റെ അധ്വാനവും.

പരിഭാഷ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനമാണ്; അത് അതിരുകൾ മായ്ച്ചുകളയുകയും വായനയെ ഒരു ആഗോളാനുഭവമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. "പരിഭാഷ രണ്ടാം തരം പണിയാണ്" എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവർക്ക് മികച്ച കൃതികളിലൂടെ മറുപടി നൽകാൻ പുതിയ തലമുറയിലെ പരിഭാഷകർക്ക് കഴിയട്ടെ. മലയാളം ഇന്ന് കേവലം ഒരു പ്രാദേശിക ഭാഷയല്ല, മറിച്ച് ലോകസാഹിത്യത്തിന്റെ സ്പന്ദനങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങുന്ന സജീവമായ ഒരു സാഹിത്യ ഇടമാണ്. നമ്മുടെ എഴുത്തുകാരെ അവരുടെ സുരക്ഷിത വലയങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാനും, വായനക്കാരനെ ലോകപൗരനാക്കി മാറ്റാനും പരിഭാഷകർ ചെയ്യുന്ന ഈ നിശ്ശബ്ദ വിപ്ലവത്തിന് അർഹമായ അംഗീകാരം നൽകുക എന്നത് ഒരു സംസ്കാരമെന്ന നിലയിൽ നമ്മുടെ ബാധ്യതയാണ്. 
# https://www.facebook.com/share/p/18ByzjWK1E/  അഷ്റഫ് കാളത്തോട്