ഡോക്ടർ ബിജു: ആഗോള സിനിമയിലെ മലയാളത്തിന്റെ വിസ്മയ മുദ്ര

കെ. ആർ. സുകുമാരൻ

വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു സാംസ്കാരിക വേദിയിൽ വച്ചാണ് ഡോക്ടർ ബിജുവിനെ ഞാൻ പരിചയപ്പെടുന്നത്. അന്നത്തെ ആ പ്രഭാഷകനിൽ നിന്ന് ഇന്ന് ലോക സിനിമയുടെ ഉന്നതങ്ങളിൽ എത്തിനിൽക്കുന്ന ചലച്ചിത്രകാരനിലേക്കുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ വളർച്ച ഏതൊരു മലയാളിക്കും അഭിമാനകരമാണ്. ഇപ്പോൾ, പസഫിക് രാജ്യമായ പാപ്പുവ ന്യൂ ഗിനിയയുടെ ഔദ്യോഗിക ഓസ്കാർ എൻട്രിയായി ഡോക്ടർ ബിജു സംവിധാനം ചെയ്ത 'പാപ്പ ബുക്ക' (Papa Bukka) തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വാർത്ത വരുമ്പോൾ, അത് കേവലം ഒരു വ്യക്തിയുടെ വിജയമല്ല, മറിച്ച് ദളിത്-പിന്നാക്ക-ഗോത്ര വർഗങ്ങളുടെ ശബ്ദം ആഗോളതലത്തിൽ പ്രതിധ്വനിക്കുന്ന നിമിഷം കൂടിയാണ്.

ഓസ്കാർ നാമനിർദ്ദേശവും ചരിത്രനേട്ടവും, 2026-ലെ മികച്ച വിദേശഭാഷാ ചിത്രത്തിനുള്ള പാപ്പുവ ന്യൂ ഗിനിയയുടെ ഔദ്യോഗിക എൻട്രിയാണ് 'പാപ്പ ബുക്ക'. ലോക സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായാണ് ഒരു ഇന്ത്യൻ സംവിധായകൻ മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രതിനിധിയായി ഓസ്കാർ വേദിയിൽ എത്തുന്നത്. സത്യജിത് റായിക്ക് ശേഷം ഇത്തരമൊരു ആഗോള ബഹുമതിയിലേക്ക് ഉയർത്തപ്പെടുന്ന രണ്ടാമത്തെ ഇന്ത്യൻ സംവിധായകനാണ് ഡോക്ടർ ബിജു എന്നത് ഈ നേട്ടത്തിന്റെ മാറ്റ് കൂട്ടുന്നു. ടോക് പിസിൻ, ഹിന്ദി, ബംഗാളി, ഇംഗ്ലീഷ് എന്നീ ഭാഷകളിലായി ഒരുങ്ങിയ ഈ ചിത്രം ഒരു വലിയ ഗോത്ര സാംസ്കാരിക ചരിത്രമാണ് തിരശ്ശീലയിൽ ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്.

പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും: ബിജുവിന്റെ സിനിമാ ലോകം, ഡോക്ടർ ബിജുവിന്റെ സിനിമകൾ ഒരിക്കലും കച്ചവട താല്പര്യങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങിയിട്ടുള്ളവയല്ല. കലയുടെ മൂല്യവും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും മാത്രമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സിനിമകളുടെ ആണിക്കല്ല്.

ആകാശത്തിന്റെ നിറം: ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളിൽ ചിത്രീകരിച്ച ഈ ചിത്രം, പ്രകൃതിയുടെ നിശബ്ദത എങ്ങനെ ഒരു കള്ളനെപ്പോലും മനുഷ്യനാക്കി മാറ്റുന്നു എന്ന് കാണിച്ചുതരുന്നു.

വലിയ ചിറകുള്ള പക്ഷികൾ: കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ എൻഡോസൾഫാൻ ദുരന്തത്തിന്റെ ഭീകരതയെ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തുറന്നുകാട്ടിയ ഈ ചിത്രം യുഎൻ ആസ്ഥാനത്ത് പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദ്യ ഇന്ത്യൻ സിനിമ കൂടിയാണ്.

സൗണ്ട് ഓഫ് സൈലൻസ്: ഹിമാലയൻ സാനുക്കളിലെ ബുദ്ധ സന്യാസിമാരുടെയും സാധാരണക്കാരുടെയും ജീവിതം പഹാടി ഭാഷയിൽ പകർത്തിയെടുത്ത വിസ്മയം.

അദൃശ്യ ജാലകങ്ങൾ: ടൊവിനോ തോമസ് കേന്ദ്രകഥാപാത്രമായെത്തിയ ഈ ചിത്രം യുദ്ധവിരുദ്ധമായ വലിയൊരു സന്ദേശമാണ് ലോകത്തിന് നൽകുന്നത്.

സിനിമയിലെ രാഷ്ട്രീയവും അതിജീവനവും, ഭരണകൂട ഭീകരതയ്ക്കും ഫാസിസത്തിനുമെതിരെയുള്ള ശക്തമായ നിലപാടുകളാണ് ബിജുവിന്റെ സിനിമകളെ വേറിട്ടുനിർത്തുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ 'പോർട്രൈറ്റ്സ്' (Portraits) എന്ന ആന്തോളജി സിനിമ സർക്കാരും ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സമരബന്ധത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'കാട് പൂക്കുന്ന നേരം' എന്ന ചിത്രം മാവോയിസ്റ്റ് വേട്ടയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ വേട്ടക്കാരനും ഇരയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ പുനർനിർവചിക്കുന്നു. അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവന്റെയും പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവന്റെയും പക്ഷം ചേരാൻ അദ്ദേഹം ഒരിക്കലും മടിച്ചിട്ടില്ല.

ആഗോളതലത്തിലെ മലയാളി സാന്നിധ്യം, എം.ജെ. രാധാകൃഷ്ണനെപ്പോലെയുള്ള പ്രതിഭാധനരായ ഛായാഗ്രാഹകരുടെ സഹകരണത്തോടെ ബിജു സൃഷ്ടിച്ച ദൃശ്യവിസ്മയങ്ങൾ കാൻ, മോസ്കോ, ഷാങ്ഹായ് തുടങ്ങി ലോകത്തിലെ പ്രമുഖ ചലച്ചിത്ര മേളകളിലെല്ലാം ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 'വീട്ടിലേക്കുള്ള വഴി' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ദേശീയ പുരസ്കാരം നേടിയ അദ്ദേഹം, മലയാള സിനിമയെ പ്രാദേശികമായ അതിർവരമ്പുകൾക്കപ്പുറം ആഗോള പൗരത്വത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.

ഡോക്ടർ ബിജു ഒരു സംവിധായകൻ മാത്രമല്ല, ഒരു കലാ അധ്യാപകൻ കൂടിയാണ്. സിനിമയിലൂടെ ചരിത്രപരമായ നീതിയും പാരിസ്ഥിതിക ജാഗ്രതയും അദ്ദേഹം പഠിപ്പിക്കുന്നു. 'പാപ്പ ബുക്ക'യിലൂടെ അദ്ദേഹം നടത്തുന്ന ഈ ഓസ്കാർ യാത്ര ഇന്ത്യൻ സിനിമയുടെ ചരിത്രത്തിലെ പുതിയൊരു അധ്യായമാണ്. വരേണ്യതയുടെ തലക്കനമില്ലാത്ത, സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതത്തെ പ്രകൃതിയോട് ചേർത്തുനിർത്തുന്ന ഈ ചലച്ചിത്രകാരൻ മലയാളികൾക്ക് എന്നും അഭിമാനമാണ്.